Ratujmy Stanicę Kamińskiego

Projekt „Ratujmy Stanicę Kamińskiego” to w pewnym stopniu kontynuacja działań, jakie przedsięwzięła Fundacja im. Zofii Kossak w roku 2013. Celem projektu jest dalsze przywracanie do zbiorowej pamięci społecznej obiektów dawnej Centralnej Szkoły Instruktorskiej Harcerstwa Męskiego, które nie są użytkowane i powoli, popadając w ruinę i zapomnienie, ulegają zniszczeniu.

Fundacji im. Zofii Kossak zależy na przypomnieniu historii Stanicy Harcerskiej Aleksandra „Kamyka” Kamińskiego oraz ludzi z nim związanych. „Kamyk” jest tu postacią szczególną, podobnie bohaterowie jego powieści „Kamienie na szaniec” – Alek, Zośka i Rudy, którzy spędzili swoje ostatnie lato przed wojną właśnie w Górkach Wielkich. W trakcie realizacji projektu akcent został położony na problematykę łączącą historię oraz teraźniejszość. Zarówno dla Fundacji, jak i dla osób zaangażowanych w projekt, ważne jest kultywowanie tradycji oraz pamięci pokoleń.

W ramach projektu Fundacja zaproponowała spotkania otwarte dla gości indywidualnych oraz spotkania dla grup zorganizowanych zatytułowane jako lekcje żywej historii „Ratujmy Stanicę Kamińskiego”. Lekcje odbywały się pod Honorowym Patronatem Ministra Edukacji Narodowej. Spotkania ogólnodostępne odbyły się 26 lipca i 23 sierpnia, a z powodu braku chętnej grupy w listopadzie 2014, odbyło się dodatkowe spotkanie otwarte 7 grudnia 2014 r. Lekcja składała się z 2 części: stacjonarnej, przeprowadzonej w Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” w formie multimedialnej prezentacji i terenowej – oprowadzenie po obiektach stanicy. Lekcje, na podstawie wcześniej przygotowanego scenariusza, prowadzili: historyk (Jarosław Mrożkiewicz), historyk sztuki i architektury (Przemysław Czernek) oraz osoba bezpośrednio zaangażowana w realizację projektu, współredaktor publikacji o Ośrodku Harcerskim (Monika Serafin). Zarówno spotkania dla grup, jak i dla gości indywidualnych były bezpłatne. O udziale grup decydowała kolejność zgłoszeń. W spotkaniach wzięło udział łącznie 168 osób.. Ostatni wykład został nagrany i udostępniony bezpłatnie na stronie www.stanicakaminskiego.pl, czyli na stronie, która powstała w ramach projektu.

Strona www.stanicakaminskiego.pl to baza wiedzy o dawnych ośrodkach harcerskich na śląsku cieszyńskim. Są tu wzmianki nt. historii i architektury Ośrodka Bucze, Sojka, Nierodzim, Chełm. Nie zabrakło także przedstawienia sylwetek osób związanych z harcerstwem – najobszerniej przedstawiono oczywiście biografię, a także działania pedagogiczne Aleksandra Kamińskiego. Jednak ważne było, aby zachować pamięć także o takich osobach jak: Marian Łowiński, Józef Kret, Józef Skrzek, Władysław Malczewski, Józefina Łapińska, Michał Grażyński, Olga Małkowska, Aniela Libionka, Ewa Grodecka, Maria Kann, Florian Marciniak, Wanda Jordanówna zam. Łowińska czy Franciszek Krzywda-Polkowski. Dzięki nawiązaniu współpracy z Narodowym Archiwum Cyfrowym i Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej, na stronie widnieje obszerna galeria zdjęć zarówno aktualnych, jak i archiwalnych. Największą atrakcją jest jednak możliwość wirtualnego zwiedzania Ośrodka Sojka. Ze strony można również bezpłatnie pobrać dwie wersje publikacji „Aby przypomnieć Zapomniane” w formacie pdf (wyd. I oraz wyd. II poprawione).

Publikacja „Aby przypomnieć Zapomniane” w sposób wieloaspektowy przybliża historię związaną z Ośrodkiem Harcerskim w Górkach Wielkich od jego początków po dzień dzisiejszy. Równocześnie kontekstowo przywołane zostają w niej opisy innych harcerskich placówek – „Bucza”, szkoły w Nierodzimiu oraz Szkoły Szybowcowej na górze Chełm. Nie jest ona pozycją naukową. Cytatom zebranym przez nas z różnych źródeł towarzyszą archiwalne zdjęcia. Nie zabrakło tu także kilku autorskich tekstów – esejów poświęconych historii i architekturze miejsca oraz pedagogice Aleksandra Kamińskiego. W ramach projektu  wydrukowano 1000 egzemplarzy książki, która bezpłatnie była i jest udostępniana dla zainteresowanych oraz która jest przekazywana w różne miejsca publiczne, w tym lokalne biblioteki szkolne. Jest także przekazywana w miejsca, w których gości wystawa „Ratujmy Stanicę Kamińskiego”.

Wystawa zatytułowana „Ratujmy Stanicę Kamińskiego” przedstawia działalność ZHP na Śląsku Cieszyńskim w okresie międzywojennym oraz powojenne losy placówek. Została ona zaprojektowana przez Monikę Serafin – grafika, redaktorkę publikacji „Aby przypomnieć Zapomniane” (dzięki tej współpracy zachowano spójność i poprawność merytoryczną wystawy). Charakteryzuje się ona dużą ilością zdjęć archiwalnych i wycinków prasowych z lat 30 XX wieku. Zakończeniem jest podsumowanie aktualnej sytuacji trzech budynków dawnej Centralnej Szkoły Instruktorskiej Harcerstwa. Celem wystawy, jest zwrócenie uwagi na problem niszczejącej, odchodzącej w zapomnienie historii harcerstwa w Górkach Wielkich. Na wystawę składają się 4 dwustronne tablice PCV na metalowych stelażach odporne na działania atmosferyczne oraz dwa banery. W okresie od czerwca do sierpnia wystawa eksponowana była w „Dworze Kossaków”, aktualnie jest instalowana w lokalnych ośrodkach kultury, szkołach i miejscach publicznych – do końca roku będzie eksponowana w Bibliotece Pedagogicznej w Pszczynie.  Wystawie towarzyszą ulotki informacyjne i publikacja „Aby przypomnieć…”. Do tej pory wystawa była eksponowana w następujących miejscach: Dziecięcy Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjnego Bucze (dawna Szkoła Instruktorska Harcerstwa Żeńskiego Bucze, 18.09-2.10 ), szkoła podstawowa nr 6 w Ustroniu Nierodzimiu im. Józefa Kreta (dawna Szkoła Harcerska w Nierodzimiu, 2.10-17.10), Muzeum Śląska Cieszyńskiego (18.10-3.11), Książnica Cieszyńska (3.11-1.12), Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Katowicach Filia w Pszczynie (3.01- do końca roku). Kolejne miejsca, w których w nowym roku eksponowana będzie wystawa to: Książnica Beskidzka, Ośrodek Promocji, Kultury i Sportu Brenna i ponownie Sanatorium Bucze.

W przyszłym roku nie zamierzamy rezygnować z szerokiej i dynamicznej promocji zrealizowanego projektu, gdyż zależy nam, aby w jak największym stopniu rozbudzić zainteresowanie społeczeństwa i władz dawną Stanicą Harcerską Sojka, co w konsekwencji doprowadzi do znalezienia współczesnej funkcji dla tego miejsca. Wierzymy, że poprzez realizację projektu „Ratujmy Stanicę Kamińskiego” zbliżyliśmy się w znacznym stopniu do owego celu.

Publikacja „Aby przypomnieć Zapomniane” – wydanie II
Wirtualne zwiedzanie dawnej Stanicy Harcerskiej Aleksandra Kamińskiego
Wystawa „Ratujmy Stanicę Kamińskiego”
Lekcja żywej historii – konspekt
Prezentacja łączona z lekcji żywej historii

Lekcje żywej historii:

88x31Materiały zamieszczone na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 3.0 Polska

88x31 (1)Publikacja „Aby przypomnieć zapomniane” dostępna na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Polska.

Koordynatorki projektu: Katarzyna Greń, Monika Serafin.

Wydarzenie objęte patronatem honorowym Ministra Edukacji Narodowej.

minister

logo_kwadrat_czarny_0 MHP

patriotyzm_logo-300x173